باب اول :اشخاص مشمول مالیات

فصل اول

  • +

    ماده 1

    اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات میباشند:

    1 – کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاك خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.
    2 – هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل مینماید.
    3 – هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران تحصیل میکند.
    4 – هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.
    5 – هر شخص غیر ایرانی (اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل مینماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاري امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمکهاي فنی و یا واگذاري فیلمهاي سینمایی (که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آنها میگردد) از ایران تحصیل میکند.

  • +

    ماده 2

    اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیاتهاي موضوع این قانون نیستند:

    1 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی؛
    2 – دستگاههایی که بودجه آنها وسیله دولت تأمین میشود.
    3 – شهرداريها.
    4 – بنیادها و نهادهاي انقلاب اسلامی داراي مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبري.

    تبصره 1 – شرکتهایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و مؤسسههاي مذکور در

    بندهاي فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده
    شرکتهاي مزبور از معافیتهاي مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.
    تبصره 2 – درآمدهاي حاصل از فعالیتهاي اقتصادي از قبیل فعالیتهاي صنعتی، معدنی، تجاري،
    خدماتی و سایر فعالیتهاي تولیدي براي اشخاص موضوع این ماده، که به نحوي غیر از طریق شرکت نیز
    تحصیل میشود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده ( 105 ) این قانونمشمول مالیات خواهد بود.
    مسئولان اداره امور در این گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مؤدي مسؤولیت تضامنی خواهند داشت.

    تبصره 3 – حذف شده

باب دوم:مالیات بر دارای

فصل اول الی سوم (مالیات سالانه املاک , مالیات مستغلات مسکونی خالی , مالیات بر اراضی بایر)

  • +

    مواد 3 الی 16

    موضوع فصل اول (مالیات سالانه املاك )، فصل دوم (مالیات مستغلات مسکونی خالی )  فصل سوم (مالیات بر اراضی بایر) حذف شد.

فصل چهارم (مالیات بر ارث)

  • +

    ماده 17

     اموال و داراییهایی که در نتیجه فوت شخصاعم از فوت واقعی یا فرضی انتقال می یابد، به شرح زیر مشمول مالیات است:

    1 – نسبت به سپرده هاي بانکی، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار به استثناي موارد مندرج در بند( 2) این ماده و
    سودهاي متعلق به آنها و همچنین سود سهام و سهم الشرکه تا تاریخ ثبت انتقال به نام وراث و یا پرداخت وتحویل به آنها به نرخ سه درصد(3%)

    -2 نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها یک و نیم(1/5)برابر نرخهاي مذکور در تبصره( 1) ماده ( 143 ) وماده( 143 مکرر) این قانون طبق مقررات مزبور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث
    2 –  نسبت به حق الامتیاز و سایر اموال و حقوق مالی که در بندهاي مذکور به آنها تصریح نشده است، به نرخ دهدرصد( 10 %) ارزشروز در تاریخ تحویل یا ثبت انتقال به نام وراث
    4 – نسبت به انواع وسایل نقلیه موتوري، زمینی، دریایی و هوایی به نرخ دو درصد( 2%) بهاي اعلامی توسط سازمان امور مالیاتی کشور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث

    5 –  نسبت به املاك و حق واگذاري محل یک و نیم(1/5)برابر نرخهاي مذکور در ماده( 59 ) این قانون به مأخذ ارزش معاملاتی املاك و یا به مأخذ ارزش روز حق واگذاري حسب مورد، در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث
    6 – نسبت به اموال و دارایی هاي متعلق به متوفاي ایرانی که در خارج از کشور واقع شده است پساز کسر مالیات بر ارثی که از آن بابت به دولت محل وقوع اموال و دارایی ها پرداخت شده است به نرخ ده درصد ( 10 % ) ارزش ماترك که مأخذ محاسبه مالیات بر ارث در کشور محل وقوع مال قرار گرفته است . در صورت عدم شمول مالیات بر ارث در کشور مزبور به مأخذ ارزش روز انتقال یا تحویل به نام وراث

    تبصره 1- محاسبه و أخذ مالیات بر ارث در مورد متوفیان قبل از لازم الاجراء شدن این قانون(1395/01/01)اعم ازاینکه پرونده مالیاتی براي آنها تشکیل شده یا نشده باشد، مشمول حکم این ماده نخواهد بود.
    تبصره 2- نرخهاي مذکور در این ماده مربوط به وراث طبقه اول است. در صورتی که وراث طبقات دوم و سوم باشند، نرخهاي مذکور در این ماده به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد.
    تبصره 3- درصورتی که متوفی و وراث، تبعه خارجی باشند، اموال و دارایی هاي متوفی که در ایران واقع است، مشمول مالیات به نرخ وراث طبقه اول خواهد بود.

    تبصره 4- در مواردي که وراث سهم خود از اموال موضوع بندهاي(2)،(4)و(5)این ماده را به اشخاص ثالث یا وراث دیگر انتقال دهند، علاوه بر مالیات بر ارث به شرح این فصل، مشمول مالیات طبق مقررات فصول مربوط خواهند بود.
    تبصره 5- حقوق ناشی از عقود اجاره به شرط تملیک با بانکها و سایر نهادهاي مالی و اعتباري، نسبت به عرصه و اعیان املاك بر اساس ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث محاسبه خواهد شد.

  • +

    ماده 18

    وراث از نظر این قانون به سه طبقه تقسیم میشوند:

    1 – وراث طبقه اول که عبارتند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد.
    2 – وراث طبقه دوم که عبارتند از: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها.
    3 – وراث طبقه سوم که عبارتند از: عمو، عمه، دایی، خاله و اولاد آنها.

  • +

    مواد 19 و 20

    حذف شد

  • +

    ماده 21

    اموالی که جزء ماترك متوفی باشد و طبق قوانین یا احکام خاص، مالکیت آنها سلب و یا به صورت بلاعوض در اختیار اشخاص موضوع ماده( 2) این قانون قرار گیرد، با تأیید اشخاص مزبور از شمول مالیات بر ارث خارج و درصورتی که بابت سلب مالکیت عوضی داده شود، ارزش آن عوض یا اموال سلب مالکیت شده هر کدام کمتر باشد، جزء اموال مشمول مالیات بر ارث موضوع ردیف هاي مربوط در ماده( 17 ) این قانون محسوب و مشمول مالیات خواهد بود.

  • +

    ماده 22

    حذف شد

  • +

    ماده 23

    حذف شد

  • +

    ماده 24

    اموال زیر از شمول مالیات این فصل خارج است:

    1 –  وجوه بازنشستگی و وظیفه و پس انداز خدمت و مزایاي پایان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخریدخدمت و مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمه هاي اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط مؤسسات بیمه یا بیمه گزار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمه هاي عمر و زندگی، خسارت فوت و همچنین دیه و مانند آنها حسب موردکه یکجا و یا به طور مستمر به ورثه متوفی پرداخت میگردد.
    2 – اموال منقول متعلق به مشمولین بند ( 4) ماده ( 39 ) قرارداد وین مورخ فروردین 1340 و ماده ( 51 ) قرارداد وین مورخ اردیبهشت ماه 1342 و بند ( 4) ماده ( 38 ) قرارداد وین مورخ اسفندماه 1353 با رعایت شرایط مقرر درقرارداد مزبور با شرط معامله متقابل.
    3 –  اموالی که براي سازمانها و مؤسسه هاي مذکور در ماده ( 2) این قانون مورد وقف یا نذر یا حبس واقع گردد به شرط تأیید سازمانها و مؤسسه هاي مذکور.
    4 –  اثاثالبیت محل سکونت متوفی

  • +

    ماده 25

    وراث طبقات اول و دوم نسبت به اموال شهداي انقلاب اسلامی مشمول مالیات بر ارث موضوع این فصل نخواهند بود.
    احراز شهادت براي استفاده از مقررات این ماده منوط به تأیید یکی از نیروهاي مسلح جمهوري اسلامی ایران و یابنیاد شهید انقلاب اسلامی حسب مورد میباشد.

  • +

    ماده 26

    Tوراث متوفی (منفرداً یا مجتمعاً) یا ولی یا امین یا قیم یا نماینده قانونی آنها موظفند به منظور کسرهزینه هاي کفن و دفن در حدود عرف و عادات و واجبات مالی و عبادي در حدود قواعد شرعی و دیون محقق متوفی از ماترك موضوع ماده ( 17 ) این قانون، ظرف مدت یک سال از تاریخ فوت متوفی اظهارنامه اي حاوي کلیه اقلام ماترك با تعیین ارزش روز زمان فوت و تصریح مطالبات و بدهیها طبق فرم نمونه مخصوصی که از طرف سازمان امورمالیاتی کشور تهیه میشود به انضمام مدارك زیر به اداره امور مالیاتی صلاحیتدار تسلیم نماید:

    1 –  رونوشت یا تصویر گواهی شده اسناد مربوط به بدهیها و مطالبات متوفی
    2 –  رونوشت یا تصویر گواهی شده کلیه اوراقی که مثبت حق مالکیت متوفی نسبت به اموال و حقوق مالی است.
    3 – رونوشت یا تصویر گواهی شده آخرین وصیتنامه متوفی اگر وصیتنامه موجود باشد.
    4 – در صورتی که اظهارنامه از طرف وکیل یا قیم یا ولی داده شود رونوشت یا تصویر گواهی شده وکالتنامه یاقیم نامه
    5 –  رونوشت یا تصویر گواهی فوت از مراجع ذي ربط اداره امور مالیاتی مربوط مکلف است اظهارنامه تسلیمی در مهلت مقرر را رسیدگی و به شرح زیر اقدام کند:
    الف – در صورتی که ارزش روز کلیه ماترك متوفی کمتر از دیون محقق متوفی، واجبات مالی و عبادي و هزینه کفن و دفن باشد، اموال و دارایی هاي متوفی مشمول مالیات موضوع ماده( 17 ) این قانون نخواهد شد و مالیات هاي پرداختی ماده مذکور با ارائه اسناد و مدارك مثبته به پرداخت کننده مسترد خواهد شد.
    ب – در صورتی که ارزش روز ماترك بیشتر از دیون محقق متوفی، واجبات مالی و عبادي و هزینه هاي کفن ودفن باشد، در این صورت موارد مزبور به ترتیب از ارزش روز اموال و دارایی هاي موضوع بندهاي( 1)، (2) ،(3)،( 4) و ( 5) ماده( 17 ) این قانون کسر و مازاد ماترك حسب مورد به مأخذ مقرر در ماده مزبور مشمول مالیات خواهد شد و اضافه مالیاتهاي پرداختی موضوع ماده( 17 ) این قانون با ارائه اسناد و مدارك مثبته به پرداخت کننده مستردخواهد شد.
    ج – در صورتی که کل ماترك یا بخشی از آن مطابق بندهاي(الف) و (ب) مشمول مالیات نباشد، اداره امورمالیاتی موظف است گواهی لازم مبنی بر بلامانع بودن ثبت یا انتقال یا پرداخت یا تحویل اموال و دارایی غیرمشمول متوفی به وراث را حسب موارد مذکور در ماده( 17 ) این قانون به عنوان مراجع ذي ربط صادر نماید.
    تبصره 1 – در صورتی که بدهی متوفی مستند به مدارك و اسناد مثبته قانونی بوده و اصالت آن مورد تأیید اداره امور مالیاتی صلاحیتدار قرار گیرد قابل کسر از ماترك خواهد بود.
    تبصره 2 – آیین نامه اجرائی این ماده درمورد نحوه رسیدگی، ارزیابی اموال و دارایی ها و صدور گواهی توسط وزارت امور اقتصادي و دارایی تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.

  • +

    مواد 27 الی 32

    حذف شد.

  • +

    ماده 33

    مأموران کنسولی ایران در خارج از کشور موظف اند ظرف سه ماه از تاریخ اطلاع از وقوع فوت اتباع ایرانی مراتب را ضمن ارسال کلیه اطلاعات در مورد ماترك آنان اعم از منقول یا غیر منقول واقع در کشور محل مأموریت خود،با تعیین مشخصات و ارزش آنها، از طریق وزارت امورخارجه به وزارت امور اقتصادي و دارایی اعلام نمایند.
    تبصره – آیین نامه اجرایی این ماده ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارتخانه هاي امور اقتصادي ودارایی و امور خارجه تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

  • +

    ماده 34

    اشخاص زیر مجاز نیستند قبل از أخذ گواهی پرداخت مالیات مربوط موضوع این قانون، اموالودارایی هاي متوفی را به وراث یا موصیله تسلیم کنند و یا به نام آنها ثبت و یا معاملاتی راجع به اموال و دارایی هاي مزبور انجام دهند:

    1 – بانکها و سایر مؤسسات مالی و اعتباري، شرکتها، مؤسسات، نهادهاي عمومی غیردولتی و سایر اشخاص حقوقی دولتی و غیر دولتی که وجوه نقد یا سفته یا جواهر و یا هر نوع مال دیگر از متوفی نزد خود دارند.
    2 – ادارات ثبت اسناد و املاك موقعی که مال غیر منقول را به اسم وراث یا موصیله ثبت مینمایند.
    3 –  دفاتر اسناد رسمی موقعی که میخواهند تقسیم نامه یا هر نوع معامله وراث راجع به اموال و داراییهاي متوفی را ثبت نمایند.
    4 – شرکتهایی که متوفی در آنها مالک سهام یا سهم الشرکه میباشد.
    5 – شرکتهاي کارگزاري، صندوقهاي سرمایه گذاري و سایر نهادهاي مالی
    6 –  صندوقهاي دادگستري و صندوقهاي ادارات ثبت اسناد و املاك کشور اشخاص مذکور در بندهاي یادشده (به استثناي اشخاص موضوع بندهاي( 2) و ( 6) این ماده و اشخاص موضوع بندهاي( 1) و ( 2) ماده( 2) این قانون) در صورت تخلف علاوه بر اینکه تا معادل ارزش مال مشمول وراث نسبت به پرداخت مالیات و جرائم متعلق مسؤولیت تضامنی دارند، مشمول جریمه اي به میزان دو برابر مالیات متعلق نیزخواهند بود. در مورد بانکها، شرکتها و مؤسسات دولتی، متخلف و شرکا و معاونان وي در تخلف نیز مسؤولیت تضامنی خواهند داشت.
    محاکم دادگستري، ادارات اجراي احکام دادگستري، ادارات ثبت اسناد و املاك کشور، سازمان اوقاف و امور خیریه و اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوقهاي دادگستري، صندوقهاي ادارات ثبت اسناد و املاك کشور واشخاص موضوع بندهاي( 1) و ( 2) ماده( 2) این قانون در صورتی که در حیطه وظایف قانونی خود حکمی را درخصوص اموال و دارایی هاي متوفی صادر یا اجراء نمایند، موظفند رونوشت یا تصویر آن حکم را ظرف مهلت ده روزحسب مورد پساز صدور یا اجراء به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند.
    کارکنان مقصر کلیه اشخاص حقوقی مذکور، در صورت عدم ارسال حکم یا عدم أخذ مفاصاي مالیاتی، علاوه برمجازات مربوط به تخلفات اداري و قانونی دستگاه مربوط به خود، مکلف به پرداخت جزاي نقدي معادل دو برابرخسارت وارده به دولت با اقامه دعوي از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به موجب حکم مراجع قضائی ذي ربط خواهند بود. این حکم در مورد شرکا و معاونان متخلفان مذکور نیز مجري است.
    تبصره 1- سازمان امور مالیاتی کشور میتواند اشخاصی را که اموال موضوع بند( 1) ماده( 17 ) این قانون را نزدخود دارند مکلف نماید قبل از پرداخت یا تحویل اموال مزبور به وراث، مالیات متعلق را کسر و تا آخر ماه بعد از پرداخت به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز و مابقی آن را به وراث یا ذينفعان دیگر پرداخت نمایند در این صورت اشخاص مذکور مکلفند مشخصات وراث یا ذينفعان دیگر و مبالغ پرداختی را ظرف مدت مذکور به سازمانامور مالیاتی کشور اعلام کنند.
    تبصره 2- آیین نامه اجرائی این ماده به پیشنهاد وزارت امور اقتصادي و دارایی ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

  • +

    مواد 35 الی 37

    حذف شد

  • +

    ماده 38

    اموالی که به موجب نذر یا وصیت حسب مورد به وراث منتقل میشود به نرخ مذکور در ماده ( 17 ) این قانون و در صورتی که به غیر وراث به استثناي اشخاص مذکور در بند ( 3) ماده( 24 ) این قانون، منتقل شود مشمولمالیات بر درآمد اتفاقی خواهد بود.
    در مواردي که منافع مالی، مورد نذر یا وصیت باشد و همچنین منافع مالی که مورد وقف و حبس است، اشخاص  منتفع از منافع به استثناي اشخاص مذکور در بند( 3) ماده( 24 ) این قانون نسبت به منافع هر سال مشمول مالیات بردرآمد خواهند بود.
    تبصره- مال مورد وصیت وقتی مشمول مالیات خواهد بود که وصیت با فوت موصی قطعی شده باشد.

  • +

    ماده 39

    در مورد وقف، متولی و در مورد حبس و نذر، حبس و نذرکننده و در مورد وصیت، وصی مکلف اند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ وقوع عقد یا فوت موصی، حسب مورد، اظهارنامه اي روي نمونه اي که از طرف سازمان امورمالیاتی کشور تهیه میشود حاوي مشخصات و